„Przedwidok” – nominowany do finału GPP 2025

„Przedwidok”. Cyjanotypia przedstawiająca świerkowy las po wycince, zestawiony graficznie z panoramą drapaczy chmur. To powidok współczesności – refleksja nad tempem urbanizacji, zanikiem przyrody i pytaniem, czy mamy prawo bezkarnie przekształcać krajobraz w imię postępu. Technika i temat tworzą spójną, osobistą wizję zagrożonego świata.

Ta praca jest powidokiem – obrazem z pamięci, z wyobraźni, ale i z lęku. Bo kiedy stoję w ostatnich skrawkach zieleni, zamykam oczy i widzę przyszłość: między drzewami już stoją wieżowce.

Pozostałości świerkowego lasu na wzgórzu – kikuty drzew, świeże pnie po wycince, rozrzucone jak ślady po nieodwracalnym akcie. W tle, jakby doklejone z innego świata, wyłaniają się wieżowce – drapacze chmur wyrastające z ziemi niczym obce konstrukcje z cyfrowego snu. Te dwa obrazy – natura i urbanizacja – połączyłam w jedno, używając archaicznej, poetyckiej techniki cyjanotypii.

Słońce, którego promienie UV są niezbędne dla powstania odbitki, działa tu nie tylko jako środek techniczny – staje się też symbolem. Tego samego światła potrzebują drzewa, by rosnąć. Ale kiedy jest go za dużo, kiedy nie ma cienia lasów, nadmiar światła parzy. Technika ta pozwala mi mówić obrazem, w którym światło staje się głosem – cichym, ale alarmującym.

Inspiracją było uczucie niepokoju, które wraca do mnie za każdym razem, gdy odwiedzam znane mi wcześniej miejsca – dzielnice miast, małe miasteczka, nawet fragmenty lasów. Przestaję je rozpoznawać. Zieleń zastępuje beton, ptaki ustępują miejsca dźwigom. Tam, gdzie kiedyś było życie – ekologiczna różnorodność, dźwięki natury – dziś są światła latarni, okna mieszkań, albo puste oczodoły niedokończonych osiedli.

Potrzeba mieszkania jest zrozumiała. Ale czy naprawdę musimy wybierać między miejscem do życia a samym życiem planety? 

To zdjęcie nie jest tylko dokumentem – to wizja. Own Vision. Próba uchwycenia czegoś, co dzieje się na naszych oczach, ale zbyt łatwo pozostaje niezauważone. Technika cyjanotypii nie tylko wzmacnia przekaz – ona go tworzy. Pozwala połączyć wymiar reporterski z artystyczną interpretacją. Ten obraz to głos w obronie tego, co jeszcze można ocalić.